Voor- en nadelen IVA-uitkering voor werknemers en werkgevers

Wie te maken krijgt met langdurige arbeidsongeschiktheid staat voor een ingrijpende keuze: val je onder de WGA of kom je in aanmerking voor de IVA-uitkering? Voor werknemers betekent dat verschil tussen 65% en 75% van het oude loon, en voor werkgevers kan het tienduizenden euro’s schelen aan premies en verplichtingen.

Doelgroep: Volledig arbeidsongeschikten ·
Betaald uit: Arbeidsongeschiktheidsfonds ·
Financiële zekerheid: Levenslang vangnet ·
Pensioenopbouw: Premievrijstelling mogelijk ·
Werkgeversvoordeel: Geen Ziektewetkosten

Onderstaande tabel vat de kerngegevens van de IVA-uitkering samen.

Wat is financieel gunstiger, WIA of IVA?

Wie volledig en duurzaam arbeidsongeschikt is, ontvangt via de IVA 75% van het WIA-maandloon — een stuk hoger dan de maximale 65% bij de WGA voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten. De hoogte alleen al maakt voor veel werknemers het verschil tussen rondkomen en structureel financieel tekort.

Voor werkgevers telt nog een ander argument: bij de IVA wordt de uitkering niet via de Werkherstellingskosten (Whk) of eigenrisicodragerschap aan hen toegerekend. Bij de WGA daarentegen betaalt een werkgever met een loonsom vanaf €882.500 wel degelijk mee aan de lasten (Fiscount). Wie dus een IVA-gerechtigde in dienst heeft, kan flink besparen op premies.

Verschillen in hoogte

De cijfers zijn helder: IVA biedt 75% van het oude loon bij een verdienvermogen van maximaal 20%, terwijl de WGA maximaal 65% uitkeert bij een verdienvermogen tussen 20% en 80% (Poelmann van den Broek). De WGA kent daarnaast een inkomstenverrekening van 70%, wat betekent dat bijverdiensten de uitkering flink verlagen (Fiscount). Bij de IVA geldt die strenge verrekening niet op dezelfde manier, wat het financiële plaatje stabieler houdt voor de langere termijn.

Langetermijneffecten

Op papier is de IVA financieel gunstiger, maar de praktijk kent nuance. Bijverdienen met een IVA-uitkering is mogelijk zolang de inkomsten onder de 20%-drempel van het oude loon blijven — riskleert intrekking van de uitkering (Fiscount). Bij de WGA geldt een verrekening van 70% op inkomsten boven een bepaald niveau, wat bijverdienen financieel minder aantrekkelijk maakt (UwVerzuimregisseur). Wie denkt aan deeltijd werken, moet dus exact uitrekenen welk scenario het meeste oplevert.

De consequentie voor werknemers is dat de IVA een financieel superieur alternatief biedt, mits de arbeidsongeschiktheid structureel blijft.

Wat wordt er gekort op een IVA-uitkering?

Een IVA-uitkering is niet automatisch vrij van korting. In Nederland hanteert het UWV specifieke regels voor inkomstenverrekening, waarbij het gaat om het saldo van inkomsten uit arbeid boven een bepaalde drempel. Anders dan bij de WGA is de systematiek voor IVA-gerechtigden minder streng, maar er zijn grenzen.

Bijverdiensten worden verrekend wanneer ze de vastgestelde drempelwaarde overschrijden. Het exacte bedrag verschilt per geval omdat het UWV rekent met persoonlijke omstandigheden, het dagloon en eventuele partnerinkomens. Wie meer gaat verdienen dan is toegestaan, ontvangt een lagere netto-uitkering of riskeert zelfs tijdelijke stopzetting.

Inkomstenverrekening

Het UWV past de inkomstenverrekening toe op het brutobedrag van de uitkering minus de standaarddrempel. Bij de WGA wordt 70% van inkomsten uit arbeid verrekend met de uitkering, wat flinke effecten heeft op het totaalinkomen (Fiscount). Bij de IVA gelden andere berekeningsmethoden, maar de hoofdregel blijft: verdien je boven de toegestane marge, dan gaat de uitkering omlaag.

De kern is dat ongemelde bijverdiensten kunnen leiden tot terugvordering en boetes — transparantie loont.

Andere kortingen

Naast inkomstenverrekening kan een IVA-uitkering worden gekort op grond van partnerinkomen of vermogen, afhankelijk van de persoonlijke situatie. Specifieke UWV-regels bepalen hoeveel ruimte er is voordat de uitkering wordt aangepast. Een gedetailleerde berekening per individueel geval is daarom aan te raden — zeker bij veranderingen in inkomen of woonsituatie.

Hoeveel uur mag je werken met een IVA-uitkering?

Een harde urenlimiet bestaat niet voor IVA-gerechtigden. De regel draait om het verdienvermogen: als iemand structureel meer kan verdienen dan 20% van het oude loon, vervalt de IVA en kan de WGA worden toegekend in plaats daarvan. Dat betekent niet dat een IVA-gerechtigde geen uurtje werken mag — maar het werk moet beperkt en duurzaam beperkt blijven.

Praktisch betekent dit dat bijverdienen toegestaan is, mits de inkomsten onder de 20%-drempel blijven. Wie structureel meer verdient, riskeert intrekking van de uitkering. Incidentele pieken worden doorgaans gedoogd, maar het UWV let op patronen.

Uitzonderingen

Er zijn situaties waarin een IVA-gerechtigde tijdelijk meer werkt zonder directe gevolgen. Bijvoorbeeld een seizoensgebonden project of een eenmalige opdracht die het totaal niet structureel boven de drempel brengt. In zulke gevallen is overleg met het UWV verstandig — melden werkt altijd in het voordeel van de gerechtigde.

De consequentie bij aanhoudende overschrijding is overgang naar de WGA, met een uitkering die maximaal 65% van het oude loon bedraagt in plaats van 75%.

Gevolgen overschrijding

Als het UWV vaststelt dat iemand structureel boven de 20%-drempel verdient, volgt een herkeuring. De IVA wordt omgezet naar WGA als het verdienvermogen tussen 20% en 80% ligt, of volledig beëindigd als iemand meer dan 80% kan verdienen. In het eerste geval gaat de uitkering omlaag naar maximaal 65% van het oude loon (Poelmann van den Broek).

Wat zijn mijn plichten bij een IVA-uitkering?

Wie een IVA-ontvangt, heeft minder verplichtingen dan een WGA- of WW-gerechtigde. Er is geen sollicitatieplicht, geen actief re-integratietraject en geen verplichting om te solliciteren naar passend werk. Toch betekent dit niet dat er helemaal geen regels gelden — het UWV blijft toezicht houden op de arbeidsongeschiktheid.

Een belangrijk verschil met de WGA is dat er bij de IVA geen tweede-spoor re-integratieverplichting is voor werkgever en werknemer. De werkgever hoeft dus geen vacatures te zoeken buiten de eigen organisatie, en de werknemer hoeft niet actief te solliciteren naar andere banen (Accountancy van Morgen).

Controles UWV

Het UWV voert periodiek controles uit om te beoordelen of de arbeidsongeschiktheid nog steeds duurzaam is. Bij de IVA zijn er echter geen jaarlijkse herbeoordelingen zoals bij de WGA — de uitkering is immers bedoeld voor mensen bij wie herstel weinig waarschijnlijk is. Als er wel een controle plaatsvindt, moet de gerechtigde meewerken aan medisch onderzoek.

Dit betekent voor gerechtigden dat meewerken de enige manier is om de uitkering veilig te stellen.

Medewerkingsplicht

De medewerkingsplicht houdt in dat je meewerkt aan controles en desgevraagd informatie verstrekt over je gezondheid en inkomsten. Veranderlingen in inkomen — bijvoorbeeld door een nieuwe bijbaan — moeten aan het UWV worden gemeld. Doe je dat niet, dan kun je een boete krijgen of zelfs de uitkering verliezen.

Concreet betekent dit: meld inkomsten tijdig, beantwoord vragen van het UWV binnen de gestelde termijn, en ga akkoord met medische onderzoeken wanneer daarom wordt gevraagd. Wie proactief meldt, voorkomt problemen.

Kan ik mijn IVA-uitkering meenemen naar het buitenland?

Ja, een IVA-uitkering meenemen naar het buitenland is in principe mogelijk, maar de regels zijn anders dan bij een WW-uitkering. Het gaat om twee scenario’s: tijdelijk verblijf in het buitenland (vakantie) en permanente emigratie. De voorwaarden verschillen sterk per situatie en het is zaak om vooraf helderheid te krijgen bij het UWV.

Voor tijdelijke vakanties gelden soepele regels: een IVA-gerechtigde mag tot een bepaald aantal weken per jaar in het buitenland verblijven zonder dat de uitkering wordt stopgezet. Bij langdurig verblijf gelden echter Europese en bilaterale verdragen, die bepalen of de uitkering wordt meegenomen of wordt omgezet naar een lokaal stelsel.

Voorwaarden

Het UWV stelt specifieke voorwaarden aan verblijf buiten Nederland. Bij tijdelijke vakantie tot een bepaald maximum is melding voldoende. Bij permanente emigratie wordt gekeken naar het socialezekerheidsverdrag met het land van bestemming — niet elk land keert een IVA-uitkering uit.

Wat dit betekent: wie tijdig meldt en de juiste documentatie overlegt, behoudt vrijwel altijd de uitkering bij tijdelijk verblijf in EU-landen.

Melding UWV

Een permanente verhuizing naar het buitenland vereist altijd een melding bij het UWV, ook als de uitkering in eerste instantie wordt voortgezet. Het UWV beoordeelt aan de hand van verdragsregels of de IVA-uitkering in het buitenland kan worden uitbetaald. In sommige EU-landen is dat probleemloos; in landen buiten de EU of zonder verdrag kan de uitkering worden omgezet naar een lokale voorziening of worden stopgezet.

De praktijk leert dat emigratie buiten de EU vaak het einde van de IVA-uitkering betekent — controleer het verdrag met je bestemming voor vertrek.

De vergelijking hieronder maakt de verschillen tussen IVA, WGA en standaard WIA direct zichtbaar.

De afweging tussen voor- en nadelen hangt sterk af van de individuele situatie: wie volledig arbeidsongeschikt is en financiële stabiliteit prioriteert, wint met IVA; wie hoop houdt op werkhervatting, kan beter de WGA behouden.

Voor werkgevers

Werkgevers die te maken krijgen met een IVA-werknemer ervaren flinke financiële verlichting. De loondoorbetalingsplicht eindigt bij toekenning, en de IVA-uitkering wordt betaald uit het Arbeidsongeschiktheidsfonds (AOF) — niet via de werkgever. Daarnaast vervalt de verplichting tot tweede-spoor re-integratie, wat tijd en kosten bespaart (Accountancy van Morgen).

Loonkostenvoordelen (LKV), loondispensatie en jobcoach-vergoedingen zijn beschikbaar voor werkgevers die arbeidsbeperkten in dienst nemen of houden (UWV). Wie een IVA-gerechtigde via vervroegde IVA aanvraagt vanaf 3 weken ziekte, kan de loondoorbetalingsplicht tot 104 weken verminderen met de IVA-uitkering (Poelmann van den Broek).

Voor werkgevers met een hoge loonsom is de IVA dus een kostenbesparend alternatief voor de WGA.

De verdeling tussen bevestigde feiten en onduidelijkheden helpt lezers om te bepalen waar ze actief op moeten checken bij het UWV.

Gerelateerde lectuur: Voor- en nadelen IVA-uitkering voor werkgevers · Voor- en nadelen IVA-uitkering

Veelgestelde vragen