Welke olijfolie om te bakken? Beste keuze voor elke bereiding

De meeste Nederlanders kiezen automatisch voor milde olijfolie, uit angst dat extra vierge niet hittebestendig is, maar uit onderzoek van de Consumentenbond blijkt dat het genuanceerder ligt. De keuze hangt af van de temperatuur en het gerecht.

Rookpunt extra vierge olijfolie: 190°C ·
Rookpunt gewone olijfolie: 210°C ·
Aanbevolen door Voedingscentrum: Ja, gewone en vierge olijfolie voor bakken ·
Voorkeur Nederlanders: 58% kiest voor milde/klassieke olijfolie

Hieronder een overzicht van de belangrijkste verschillen tussen de olijfoliesoorten.

Het patroon: hoe hoger het rookpunt, hoe neutraler de smaak en hoe lager de prijs.

Welke olijfolie mag je niet bakken?

Waarom sommige mensen denken dat extra vierge niet geschikt is

Het hardnekkige idee dat extra vierge olijfolie niet geschikt is om te bakken, komt voort uit het misverstand dat deze olie bij lage temperaturen al schadelijke stoffen zou vormen. De Consumentenbond legt uit dat bakken in onverzadigde vetten zoals olijfolie juist te verkiezen is boven verzadigd vet zoals roomboter. Uit hetzelfde onderzoek bleek dat het rookpunt van extra vierge olijfolie rond de 190°C ligt – ruim voldoende voor de meeste baktoepassingen. Het is dus niet verboden, maar de smaak kan wel veranderen als je het verhit.

Het rookpunt van olijfolie uitgelegd

Het rookpunt is de temperatuur waarbij olie begint te roken en af te breken. De Consumentengids geeft aan dat je vet niet heter moet laten worden dan nodig. Enkelvoudig onverzadigde vetzuren in olijfolie zijn stabieler dan meervoudig onverzadigde. Daarom zijn gewone en vierge olijfolie met een hoger rookpunt (respectievelijk 210°C en 200°C) beter geschikt voor hogere temperaturen. Het idee dat extra vierge ‘verboden’ is voor bakken, klopt dus niet; het hangt af van hoe heet je het gerecht wilt maken.

De Consumentenbond bevestigt dat geen enkele olijfolie verboden is om te bakken; de keuze hangt af van de temperatuur.

Kun je alle olijfolie gebruiken om te bakken?

Ja, alle olijfoliesoorten kunnen worden gebruikt om te bakken, maar met beperkingen qua temperatuur. Extra vierge is geschikt tot 190°C, vierge tot 200°C en gewone olijfolie tot 210°C. Boven deze temperaturen gaan de oliën roken en kunnen schadelijke stoffen vrijkomen. Kies daarom de soort op basis van de bereidingstemperatuur.

Kan ik bakken in olijfolie extra vierge?

Voordelen van extra vierge voor bakken op lage tot middelhoge temperaturen

Extra vierge olijfolie is niet alleen geschikt voor salades; je kunt er ook prima mee bakken, mits je de temperatuur in de gaten houdt. De Voedingscentrum adviseert extra vierge vooral koud te gebruiken vanwege de smaak, maar niet uit veiligheidsoverwegingen. Bij roerbakken of ovenschotels tot 190°C werkt het uitstekend, en het voegt een fruitige smaak toe die veel koks waarderen.

Wanneer je beter geen extra vierge gebruikt

Als je frituurt of een gerecht op hoge temperatuur bereidt – boven de 190°C – is extra vierge minder geschikt. Het vet kan dan gaan roken en bittere smaken ontwikkelen. De Consumentenbond beveelt voor die situaties gewone olijfolie of een bak- en braadproduct aan. Het verschil zit niet in gezondheid, maar in smaak en stabiliteit.

Het patroon: gebruik extra vierge voor lage temperaturen en gewone olijfolie voor hoge temperaturen.

Wat is de beste olijfolie om te bakken?

Vergelijking van olijfoliesoorten voor bakken

Drie soorten olijfolie, drie toepassingen. De keuze hangt af van wat je maakt en hoe heet het wordt.

• Gewone olijfolie (geraffineerd): het hoogste rookpunt (210°C), neutrale smaak. Ideaal voor frituren en bakken op hoog vuur.
• Vierge olijfolie: een middenweg met een rookpunt van 200°C en een mildere smaak dan extra vierge. Geschikt voor de meeste bak- en braadgerechten.
• Extra vierge olijfolie: het laagste rookpunt (190°C), maar de meeste smaak. Perfect voor lichte bereidingen en koude gerechten.

Wat dit betekent: de ‘beste’ olie bestaat niet; wel de juiste voor jouw gerecht. De Consumentengids bevestigt dat alle drie soorten geschikt zijn, mits je de temperatuur respecteert.

Aanbevelingen op basis van rookpunt en smaak

Voor een doorsnee avondmaaltijd zoals gebakken aardappelen of een omelet volstaat gewone olijfolie ruimschoots. Wie een lichte pastasaus of geroosterde groenten bereidt, kiest beter voor extra vierge vanwege de extra smaakdimensie. Het Voedingscentrum raadt gewone en vierge olijfolie aan voor bakken en braden, maar voegt eraan toe dat extra vierge ook veilig is bij lage temperaturen.

Het patroon: smaak en temperatuur bepalen de beste keuze.

Welke olijfolie wordt door de Consumentenbond aanbevolen als beste?

Resultaten van de Consumentenbond olijfolietest

De Consumentenbond test regelmatig bak- en braadproducten, waaronder olijfolies. In hun meest recente test van 51 varianten op 12 mei 2020 kwamen enkele opvallende winnaars naar voren. Volgens Libelle werd Albert Heijn Bakken & braden genoemd als de gezondste keuze, met een oliegehalte van 98%. Op de tweede plaats stond Lidl Vita D’or Olijf met 81% olie.

Hoe de test is uitgevoerd

De test beoordeelde 51 producten op samenstelling, smaak en geschiktheid voor bakken. De Consumentenbond lette daarbij op het aandeel onverzadigde vetzuren en de afwezigheid van schadelijke stoffen bij verhitting. Het resultaat: supermarkthuismerken scoorden vaak beter dan dure A-merken, zowel in prijs als kwaliteit. De Consumentengids bevestigt dat het onderscheid tussen extra vierge, vierge en gewone olijfolie bepalend is voor de toepassing, niet voor de absolute kwaliteit.

Welke olijfolie van de supermarkt is volgens de test het beste?

Top 3 olijfolies uit de supermarkt

Uit de combinatie van de Consumentenbond-test en praktijkervaringen springen drie producten eruit: Albert Heijn Bakken & braden (98% olie, gezondste keuze), Lidl Vita D’or Olijf (81% olie, sterke tweede) en Jumbo Bakken & braden (goede prijs-kwaliteit). De Consumentenbond waarschuwt echter: kijk altijd of het product gecertificeerd is als ‘extra vierge’, want goedkope flessen bevatten soms geraffineerde olie vermengd met een vleugje echte olijfolie.

Wat maakt een olijfolie goed volgens tests?

Een goede olijfolie voor bakken voldoet aan drie criteria: een hoog aandeel enkelvoudig onverzadigde vetzuren (stabiel bij verhitting), een rookpunt dat past bij het gerecht en een transparante herkomst. De Consumentenbond adviseert om te kiezen voor een product met een duidelijke oorsprongsverklaring, zoals PDO of PGI, en niet blind te vertrouwen op het etiket ‘extra vierge’.

Het patroon: prijs is geen garantie voor kwaliteit bij bakken.

Wat zijn de top 3 olijfolies?

De top 3 volgens de Consumentenbond-test: 1. Albert Heijn Bakken & braden, 2. Lidl Vita D’or Olijf, 3. Jumbo Bakken & braden. Deze producten combineren een hoog gehalte onverzadigde vetzuren met een goede prijs-kwaliteitverhouding.

Is Primadonna olijfolie van Lidl echt?

Ja, Primadonna van Lidl wordt regelmatig genoemd als een van de beste koopjes in tests van de Consumentenbond. Het is een huismerk dat vaak hoge scores haalt voor prijs-kwaliteit.

Wat is nummer 1 olijfolie?

Er is geen eenduidige nummer 1; de beste keuze hangt af van de toepassing. Voor bakken op hoge temperatuur is gewone olijfolie het beste, voor lichte gerechten extra vierge. Volgens de Consumentenbond-test scoorde Albert Heijn Bakken & braden het hoogst als bak- en braadproduct.

Wat is het oordeel over bakken met olijfolie?

De Consumentenbond is helder: bakken in olijfolie is gezond, mits je het niet te heet laat worden. Kort bakken op de juiste temperatuur is het advies. Extra vierge is veilig tot 190°C, maar de smaak verandert. Gewone olijfolie is de beste alleskunner voor hoge temperaturen. De mythe dat extra vierge niet geschikt is voor bakken? Die is ontkracht – maar niet voor elke toepassing.

De Consumentenbond adviseert: kijk naar het rookpunt, niet naar het prijskaartje.

“De Nederlander verkiest ‘milde’, ‘traditionele’ of ‘klassieke’ olijfolie boven ‘extra vierge’ vanwege het hardnekkige gerucht dat extra vierge niet geschikt zou zijn om te bakken.”

— Keuringsdienst van Waarde

“Gewone olijfolie en vierge olijfolie zijn heel geschikt voor bakken en braden. Extra vierge olijfolie wordt vanwege de smaak vooral koud gebruikt.”

— Voedingscentrum

Voor de Nederlandse thuiskok is de conclusie: stop met het mijden van extra vierge in de pan. Gebruik het voor lichte gerechten en bakken op matig vuur, en bewaar de gewone olijfolie voor de hete pannen. De test van de Consumentenbond bewijst dat een simpel supermarkthuismerk het vaak wint van dure import. Voor de Nederlander die elke week kookt, is de keuze simpel: koop een fles gewone olijfolie voor het bakken, en een extra vierge voor de dressing – en geniet van beide.

Veelgestelde vragen

Gerelateerde lectuur: Is baking soda hetzelfde als bakpoeder? Nee, dit is het verschil · Tomatensoep van verse tomaten: basisrecept en 5 variaties