80-90-100 regeling: uitleg, voorwaarden en tips

Wie de pensioengerechtigde leeftijd nadert, hoort steeds vaker over de 80‑90‑100 regeling: minder werken zonder dat de pensioenopbouw eronder lijdt. In de Metaal en Techniek bestaat deze regeling sinds 2020 als vast recht voor werknemers van 60 jaar en ouder (FNV, vakbond). Toch is het geen landelijke wet; de invulling verschilt per cao en werkgever. Dit artikel zet de feiten op een rij: hoe het werkt, wat de voorwaarden zijn en of jouw werkgever mag weigeren.

Meest voorkomende variant: 80% werken, 90% loon, 100% pensioenopbouw ·
Leeftijdsgrens (voorbeeld): Vanaf 60 jaar in Metaal en Techniek ·
Effect op pensioenopbouw: Blijft 100% in de 80‑90‑100‑variant ·
Wettelijke basis: Geen landelijke wet; geregeld via cao of werkgever

De belangrijkste varianten van het generatiepact op een rij:

De regeling kent vaste voorwaarden die per cao zijn vastgelegd.

Wat is de 80‑90‑100 regeling en hoe werkt het?

De 80‑90‑100 regeling is een maatregel uit het generatiepact: oudere werknemers gaan minder werken, blijven langer inzetbaar en bouwen onverminderd pensioen op. In de standaardvariant werk je 80% van je contracturen, ontvang je 90% van je salaris en blijft de pensioenopbouw 100% (NOA, pensioenadviseur). De werkgever betaalt het verschil tussen 80% werken en 90% loon, en de pensioenpremie wordt nog steeds over het oorspronkelijke loon berekend (Generatiepact Metaal en Techniek).

Welke varianten bestaan er?

Naast de 80‑90‑100 variant bestaan er andere verhoudingen, zoals 50‑70‑100 of 80‑92,5‑100. Deze worden echter niet in alle cao’s aangeboden. In de Metaal en Techniek is alleen de 80‑90‑100 variant opgenomen sinds 2020 (FNV).

Wat betekent 80% werken, 90% loon, 100% pensioenopbouw?

• 80% werken: Je werkt vier dagen per week in plaats van vijf, of past je uren aan.
• 90% loon: Je salaris daalt met 10%, maar je houdt 90% over.
• 100% pensioenopbouw: De pensioenpremie wordt berekend alsof je nog fulltime werkt – een groot voordeel ten opzichte van zelfstandig minder gaan werken (Generatiepact Metaal en Techniek).

Het effect: je houdt je volledige pensioenopbouw, ook al werk je minder.

Kan een werkgever de 80‑90‑100 regeling weigeren?

Een werkgever is niet zomaar vrij om te weigeren. Of de regeling een recht is, hangt af van de cao. In de Metaal en Techniek staat de 80‑90‑100 regeling in de cao als een recht voor werknemers die aan de voorwaarden voldoen (FNV). Toch kan de werkgever deelname weigeren bij zwaarwegende bedrijfsbelangen – bijvoorbeeld als het rooster niet rondkomt. De weigering moet binnen vier weken schriftelijk worden gemotiveerd.

Is de 80‑90‑100 regeling een wettelijk recht?

Nee. Er bestaat geen landelijke wet die de regeling verplicht stelt. Het recht vloeit uitsluitend voort uit een cao of sectorreglement (FNV).

Wat zegt de cao over de regeling?

Als de cao de regeling vermeldt, is de werkgever in beginsel verplicht deze aan te bieden aan werknemers die voldoen aan de gestelde eisen (leeftijd, diensttijd). In de Metaal en Techniek is dat een recht, maar met de mogelijkheid van weigering bij zwaarwegende bedrijfsbelangen. Bij een geschil over de weigering kan de werknemer een klacht indienen bij de Vakraad (FNV).

De conclusie: weigering is mogelijk, maar alleen onder strikte voorwaarden en met een gemotiveerde beslissing.

Hoeveel scheelt het als je eerder met pensioen gaat?

De 80‑90‑100 regeling is geen vroege pensionering, maar een vorm van deeltijdpensioen. Je gaat niet volledig met pensioen, maar werkt minder. Het effect op je uiteindelijke pensioeninkomen is minder groot dan bij volledig stoppen, omdat de opbouw 100% doorgaat.

Wat is het effect op je pensioeninkomen?

• Je salaris daalt met 10%, dus je houdt minder over om van te leven.
• Je pensioenopbouw blijft gelijk, dus je AOW en pensioen worden niet direct aangetast.
• Doordat je minder jaren pensioenpremie betaalt over een lager salaris, kan het pensioeninkomen uiteindelijk iets lager uitvallen – maar dit verschilt per regeling.

Het exacte verschil is sterk afhankelijk van je pensioenregeling en hoe lang je gebruikmaakt van de regeling. Pensioenadviseur NOA benadrukt dat de 80‑90‑100 variant juist bedoeld is om de pensioenopbouw intact te laten (NOA).

Wat zijn de mogelijkheden om vóór de AOW-leeftijd te stoppen?

Naast de 80‑90‑100 regeling zijn er andere routes om eerder te stoppen, zoals de RVU-regeling (Regeling Vervroegde Uittreding) en levensloopregelingen. De 80‑90‑100 regeling is vooral geschikt voor wie nog een paar jaar wil doorwerken, maar wel gas wil terugnemen.

Kan ik als 60‑jarige 1 dag minder werken?

Ja, dat kan via de 80‑90‑100 regeling, mits jouw cao die mogelijkheid biedt. In de Metaal en Techniek is dat vanaf 60 jaar een recht (FNV). Ook zonder cao kun je met je werkgever overleggen over een persoonlijk rooster, maar dan bouw je mogelijk minder pensioen op.

Kan ik met 3 jaar eerder met pensioen gaan als ik zwaar werk doe?

Voor zware beroepen bestaan aparte regelingen, zoals de RVU. De 80‑90‑100 regeling is in principe voor alle functies, maar of een werkgever meewerkt hangt af van de bedrijfssituatie. In cao’s voor zware sectoren (bouw, metaal) zijn vaak extra afspraken opgenomen (FNV).

Wat zijn de voor- en nadelen van de 80‑90‑100 regeling?

De afweging is persoonlijk: weeg de loondaling af tegen de winst in vrije tijd en de bescherming van je pensioen. Voor werknemers in een cao-sector is de regeling vaak aantrekkelijk; wie buiten cao valt, moet alternatieven overwegen.

Tijdlijn-signaal

Deze mijlpalen laten zien dat de regeling zich verspreidt, maar niet overal van toepassing is.

Bevestigde feiten vs. wat onduidelijk is

Wat zeggen de bronnen?

“Een werkgever kan deelname aan de 80/90/100‑regeling weigeren bij zwaarwegende bedrijfsbelangen. De weigering moet binnen vier weken aan de werknemer worden meegedeeld.”

FNV – cao Metaal en Techniek

“Sinds 1 januari 2022 is de 80/90/100‑regeling in de cao Afbouw uitgebreid. De regeling is bedoeld om oudere werknemers langer inzetbaar te houden.”

NOA – pensioenadviseur

Samenvatting

De 80‑90‑100 regeling is een krachtig instrument voor wie minder wil werken zonder in te leveren op pensioenopbouw. Maar het is geen vanzelfsprekend recht. Werknemers in cao‑sectoren zoals Metaal en Techniek kunnen er aanspraak op maken; wie buiten cao valt, moet zelf onderhandelen. Het financiële plaatje – lager salaris, gelijke pensioenopbouw – vraagt om een weloverwogen keuze. Voor de werknemer die nog een paar jaar wil doorstromen naar pensioen, is de regeling een van de beste opties. Wie geen cao‑dekking heeft, zal alternatieven moeten zoeken – of tijdig met de werkgever om tafel gaan.

Hoe vraag je de 80‑90‑100 regeling aan?

1. Controleer of jouw cao de 80‑90‑100 regeling bevat. Dit staat vaak in het cao-reglement of de arbeidsvoorwaarden.
2. Voldoe aan de gestelde eisen: meestal een minimumleeftijd (bijv. 60 jaar) en een minimale diensttijd (bijv. één jaar).
3. Dien de aanvraag minimaal zes maanden voor de gewenste ingangsdatum in bij je werkgever. Dit is een belangrijke termijn uit de Metaal en Techniek cao (FNV).
4. Overleg met je werkgever over de invulling en zorg dat je eventuele bezwaren tijdig ontvangt. Bij een weigering moet de werkgever binnen vier weken schriftelijk motiveren (FNV).

Gerelateerde lectuur: Wat kost een schoonmaakster? Tarieven wit & zwart · Box 3 belasting berekenen 2025 en 2026: stap-voor-stap uitgelegd

Veelgestelde vragen